Lucas Cranach starszy był nadwornym malarzem saskiego elektora księcia Fryderyka Mądrego. Zajmował się nie tylko malarstwem, ale projektował także ołtarze, dywany, świeczniki, stroje oraz nadzorował malowanie fasad domów i zamków.

Autoportret

Lucas Cranach starszy urodził się w bawarskim mieście Cronach w 1472 roku, od którego nazwy przyjął swoje nazwisko. Sztuki rysunku nauczył się od swojego ojca jeszcze jako dziecko. W młodości odbył liczne podróże wzdłuż Dunaju. Na dłużej zatrzymał się w Wiedniu, gdzie zetknął się ideami humanistycznymi oraz poznał styl malarstwa Albrechta Durera i grupę artystów tworzących tzw. szkołę naddunajską. Na swoich pracach pozostawiał sygnaturę – uskrzydlonego węża z koroną i z pierścieniem w paszczy.

Genialny twórca, zaradny przedsiębiorca

W 1505 roku osiadł w Wittenberdze, gdzie został nadwornym malarzem księcia Fryderyka Mądrego. Spod ręki Cranacha wyszły portrety wielu saskich notabli. Stała pensja, którą otrzymywał od Fryderyka oraz wynagrodzenia za liczne zlecenia, pozwoliły mu kupić dwa sąsiadujące ze sobą kamienice w samym centrum miasta. W tych domach mistrz urządził własny zakład malarski. Zatrudniał wielu pomocników, czeladników, przyjmował na naukę uczniów, dysponował introligatorami i drukarzami, powielającymi jego liczne drzeworyty. Ponadto prowadził aptekę i tartak. Apteka była dla niego źródłem barwników, które nabywał po preferencyjnych cenach, zaś dzięki tartakowi, nie musiał martwić się o deski, na których malował obrazy. Angażował się również politycznie – był najpierw radnym, a następnie burmistrzem Wittenbergi.

Znajomość z Marcinem Lutrem

Prywatnie Cranach przyjaźnił się z ojcem reformacji Marcinem Lutrem. Znajomość tych dwóch mężczyzn pochodziła jeszcze z czasów, kiedy Luter był augustiańskim mnichem. Malarz często portretował duchownego, a w późniejszym okresie także innych ojców reformacji. O zażyłości znajomości świadczy fakt, że Luter został ojcem chrzestnym jednej z córek mistrza. Sami państwo Cranachowie byli świadkami na ślubie reformatora z Kathariną von Bora. Twórca był także ojcem chrzestnym pierwszego syna Lutra.

Zasady anatomii – niekoniecznie
Cranach był pierwszym malarzem nie-Włochem, który prezentował pełne nagie figury, zarówno postaci biblijnych, jak i mitologicznych (nie tylko Adam i Ewa mają u niego wiele wersji, lecz także Wenus z Amorem czy popełniająca samobójstwo Lukrecja), a wreszcie o swoisty kanon pięknego kobiecego ciała wypracowany przez artystę, niekoniecznie zgodny z zasadami anatomii (małe głowy, wąskie spadziste ramiona, wysoko osadzone, zwykle drobne piersi).

Wpływ na sztukę renesansu
Lucas Cranach starszy zmarł 16 października 1553 roku w wieku 81 lat. Na malarzu wykształcił swoich dwóch synów – Hansa i Lucasa. Drugi z braci po śmierci ojca przejął prowadzenie zakładu. 

Sztuka Saksonii aż do końca XVI wieku nosiła piętno Lucasa Cranacha. Stworzył markę nie do podrobienia. Jego styl był bardzo rozpoznawalny. Pomimo masowej produkcji obrazów, stale utrzymywał wysoką jakość swoich dzieł.

Źródło: polskieradio.pl